Nieuwkomers lopen tegen onnodige drempels aan
SER Overijssel pleit ervoor om werk, taal, scholing en begeleiding van nieuwkomers vanaf dag 1 te combineren. Dat vergroot hun kansen op duurzaam werk dat aansluit bij hun talenten en ambities. Hiervoor zijn minder belemmerende regels en betere samenwerking nodig tussen gemeenten, werkgevers, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Dat blijkt uit een regionale verkenning van SER Overijssel voor het landelijke SER-advies 'Van aankomst naar toekomst: naar volwaardige arbeidsdeelname van nieuwkomers'.
Regels en praktische problemen staan werk in de weg
Veel nieuwkomers, onder wie statushouders en Oekraïense ontheemden, willen graag werken. Ze beschikken over talent, ervaring en motivatie. Toch lukt het vaak niet om passend werk te vinden.
Volgens betrokken gemeenten, werkgevers, onderwijsinstellingen, regionale samenwerkingsverbanden en maatschappelijke organisaties sluit het huidige inburgeringsstelsel onvoldoende aan op de arbeidsmarkt. De nadruk op verplichte uren en formele eisen kan werk en ontwikkeling in de weg staan. Zij pleiten daarom voor meer aandacht voor resultaten. Kunnen nieuwkomers zich ontwikkelen, deelnemen aan de samenleving en duurzaam aan het werk komen?
Ook taalproblemen, beperkte kinderopvang, vervoer, huisvesting en diploma-erkenning bemoeilijken de toegang tot werk. Daarnaast spelen onzekerheid over het verblijf, de mentale belasting, vooroordelen en cultuurverschillen op de werkvloer een rol.
Overijsselse initiatieven laten zien wat werkt
In Overijssel zijn al verschillende initiatieven die taal, werkervaring, scholing en begeleiding combineren. Voorbeelden zijn Taal en Werk in Deventer, Startbanen, praktijkgerichte leertrajecten in Dalfsen, taal- en participatiecoaching in Raalte en leerwerktrajecten in Hardenberg. Werkgevers zoals Circulus bieden taalondersteuning op de werkvloer.
Deze voorbeelden laten zien hoe nieuwkomers al tijdens hun taalontwikkeling werkervaring kunnen opdoen. Het doel is niet om mensen zo snel mogelijk aan het werk te krijgen, maar om hen uitzicht te bieden op passend werk waarin zij zich verder kunnen ontwikkelen.
Provincie kan samenwerking en kennisdeling versterken
Hoewel gemeenten en uitvoeringsorganisaties verantwoordelijk zijn voor inburgering en begeleiding naar werk, kan provincie Overijssel bijdragen aan een betere regionale aanpak. SER Overijssel ziet vooral kansen in het verbinden van partijen, delen van kennis en opschalen van succesvolle initiatieven. Ook kan de provincie de aansluiting versterken tussen arbeidsmarktbeleid en vraagstukken rond economie, onderwijs, wonen en bereikbaarheid.
Regionale bevindingen aangeboden aan provincie, SER en arbeidsmarktregio
SER Overijssel heeft de bevindingen en aanbevelingen gedeeld met de provinciale, landelijke en regionale betrokkenen bij het thema. Voorzitter Frank Oostdam overhandigde de verkenning aan de Overijsselse gedeputeerden Ten Bolscher, De Bree en Hoogland. Ook deelde hij het rapport met Kim Putters, voorzitter van de landelijke SER. Daarbij benadrukten beiden het belang van samenwerking tussen de regio en Den Haag. Secretaris-directeur Ingrid Oonk overhandigde de verkenning tijdens ‘Baanbrekend Twente’ aan Barry Overink, voorzitter van het regionaal arbeidsmarktoverleg in Twente.
“De arbeidsmarkt houdt niet op bij gemeentegrenzen. Daarom werken we in Twente als gemeenten, werkgevers en onderwijs samen aan dezelfde opgave: talent beter benutten en zorgen dat werkgevers de mensen vinden die ze nodig hebben. Met de regiodeal ‘Van onbenut naar onmisbaar’ geven we daar voor asielzoekers en statushouders concreet invulling aan. Dat helpt mensen vooruit en draagt bij aan een sterke arbeidsmarkt en aantrekkelijk vestigingsklimaat.”